Jesteś zainteresowany ofertą?
Skontaktuj się z nami!
Restauracje, kawiarnie, sklepy
Jan Witkowski
tel. 668 671 039
jan.witkowski@mkondrat.pl
hurtonline@mkondrat.pl
Wino i prezenty dla firm
Przemysław Jurycki
tel. 668 671 390
oferty@mkondrat.pl
przemyslaw.jurycki@mkondrat.pl
Jesteś zainteresowany ofertą?
Skontaktuj się z nami!
tel. 668 671 008
sklep@mkondrat.pl
(pon.-pt. w godzinach 9:00-17:00)
Oferta dla firm
Przemysław Jurycki
tel. 668 671 390
oferty@mkondrat.pl
przemyslaw.jurycki@mkondrat.pl
11 listopada 2019

Gęsina, fasola z orłem w koronie i polskie wino świętomarcińskie

Kulinarno-winne sposoby na świętowanie polskiego Dnia Niepodległości zostały wymyślone, dosłownie, wieki temu. O gęsinie pisał już Adam Mickiewicz, a w XIX w. na warszawskiej giełdzie sprzedawano ponad 3 miliony sztuk żywych gęsi. W czasie zaborów patriotycznym obowiązkiem było spożywanie „fasoli niepodległości”, a od 1861 r. cenionym deserem jest świętomarciński rogal. Dziś daniom z gęsiny towarzyszą nasze rodzime, młode wina świętomarcińskie.Winnica Turnau Wino Świętomarcińskie 2019

GĘSI W HISTORII

Kiedy sięgamy do źródeł historycznych, okazuje się, że najbardziej znane są gęsi kapitolińskie, które swoim gęganiem ostrzegły Rzymian o zbliżaniu się wrogich Galów do Wzgórza Kapitolińskiego. Wdzięczni Rzymianie żywili odtąd „święte” gęsi na koszt państwa, często też nosili je, bogato przystrojone, w procesjach na Kapitol. Warto także nadmienić, że gęsi to bardzo towarzyskie ptaki żyjące w stadach, a ich trwałe związki mogą być przykładem wierności małżeńskiej.

Zgodnie z sięgającą XVII wieku polską tradycją, o której pisał także Adam Mickiewicz, gęsina była znanym i cenionym składnikiem staropolskich uczt. W XIX  wieku na warszawskiej giełdzie sprzedawano ponad 3 miliony sztuk żywych gęsi. Potem, zwłaszcza w tzw. czasach komunistycznych, tradycja ta nieco przygasła – spowodowane było to przede wszystkim wysoką ceną i utrudnionym dostępem do tego bardzo zdrowego i pysznego mięsa. Obecnie nasz kraj jest największym w Europie dostawcą najwyżej cenionej gęsiny, ok. 20 000 szt. rocznie.

FASOLA NIEPODLEGŁOŚCI

To nie żart, ani tym bardziej nie naigrywanie się ze święta Niepodległości, ale w okolicy Nowego Sącza odkryto niedawno kilka upraw białej, karłowatej fasolki z ciemnobordowym wzorem przypominającym orła w koronie. Nasiona tej niezwykłej fasoli, która właściwie całkowicie zniknęła z naszego kraju, zachowały się jedynie w jednej rodzinie koło Nowego Sącza.

Fasola Niepodległości - nowosadecki.pl

Fasola Niepodległości – źródło nowosadecki.pl

W 2000 roku na nowo odkrył ją polonista i autor kulinarnych publikacji Zenon Szewczyk. Ustne przekazy wspominają, że ziarna tej niezwykle ciekawej  fasoli trafiły na Sądecczyznę z dawnych kresów wschodnich, prawdopodobnie z regionu Stanisławowa. W czasie zaborów sadzono ją tam pomiędzy ziemniakami, ponieważ za jej uprawianie groziły ostre represje ze strony zaborców, którzy uznawali tę fasolę za przejaw polskości.

Zdaniem niektórych badaczy naszej kultury kulinarnej w czasie zaborów patriotycznym obowiązkiem było spożywanie „fasoli niepodległości” w jednej z potraw wchodzących w skład tradycyjnej wieczerzy wigilijnej, np. w barszczu, zamiast uszek. Obecnie fasola ta jest uprawiana w kilku gospodarstwach na Sądecczyźnie, a niedawno jej nasiona trafiły także do kilku innych regionów Polski.

CZAS NA ŚWIĘTOWANIE

Zgodnie z historycznymi przekazami i kształtującą się od ok. 18 lat nową tradycją, ku której też się skłaniamy, gęsina i fasola z orzełkiem powinny stać się „obowiązkowym” daniem 11 listopada. Natomiast znanym od 1861 r. i cenionym deserem jest rogal świętomarciński (Chronione Oznaczenie Geograficzne), którego w tym czasie sprzedaje się ponad 2,5 miliona sztuk.

Od 11 lat (w 2019 r. od 8 listopada do 1 grudnia) w polskiej gastronomii organizowane są też festiwale kulinarne pod hasłem „gęsina na Św. Marcina”, w których bierze udział już ponad 100 restauracji w całym kraju.

Najprostsze domowe menu, które możemy przygotować na tę okazję, to:

– półgęsek wędzony,

– zupa-krem z dyni,

– gęś pieczona z jabłkami (np. szara reneta),

– rogal świętomarciński.

ŚWIĘTOMARCIŃSKIE WINA

Kultywując środkowoeuropejskie tradycje winiarskie związane z dniem imienin patrona winiarzy, św. Marcina, także polscy winiarze z roku na rok odważniej prezentują swoje młode wina wytworzone specjalnie na tę okazję. Jednocześnie uświetniają one celebrowanie naszego narodowego Święta Niepodległości oraz inne spotkania, zwłaszcza te organizowane od św. Marcina aż do wigilii Bożego Narodzenia.

Coraz powszechniej daniom z gęsiny, czasem nawet bardzo wyszukanym, towarzyszą nasze rodzime wina świętomarcińskie – z roku na rok bardziej zacne i łatwiej dostępne.

Do wielu bardziej i mniej wyrafinowanych dań z gęsiny polecamy polskie wina, np. z Winnicy Turnau Świętomarcińskie Białe z winogron szczepu Seyval Blanc czy wino Winnica Winnogóra L56 Pinot Noir 2019.

Poniżej kilka innych win, które dobrze komponują się z gęsiną:
Indigo Eyes Pinot Noir California,
Fernand Engel Pinot Noir Rouge d’Alsace AC,
Domaine Bousquet Reserva Pinot Noir Mendoza Tupungato,
Domaine des Vercheres Pinot Noir Bourgogne AOC.

Jan Witkowski

O autorze

Jan Witkowski

Jan Witkowski

Ponad pół życia poświęcił pracy w gastronomii i winom, których jest pasjonatem. Umiejętnie łączy je z potrawami, zwłaszcza polskimi. Dobierał odpowiednie do menu wina dla Kancelarii Prezydenta RP podczas oficjalnych wizyt królowej Elżbiety II i Valéry'ego Giscarda d'Estaing. Wielbiciel win izraelskich i francuskich. Szanuje i docenia pracę każdego winiarza-artysty.

Artykuły autora

A to już czytałeś?

Polecamy wina

Wino Winnica Turnau Wino Świętomarcińskie 2022
Dostępnośćbrak
85,00 zł
Rezerwuj Bydgoszcz:dostępny
Gdynia:niedostępny
Katowice:niedostępny
Kraków:niedostępny
KRAKÓW – BARAWINO:niedostępny
Rezerwuj Poznań:dostępny
Przemyśl:niedostępny
Rezerwuj Warszawa:dostępny
Warszawa - Muślinowa:niedostępny
Rezerwuj Wrocław:dostępny
Zielona Góra:niedostępny
Wino Indigo Eyes Pinot Noir California 2020
Dostępnośćkilkadziesiąt sztuk
69,00 zł
Rezerwuj Bydgoszcz:dostępny
Gdynia:niedostępny
Rezerwuj Katowice:dostępny
Rezerwuj Kraków:dostępny
KRAKÓW – BARAWINO:niedostępny
Rezerwuj Poznań:dostępny
Rezerwuj Przemyśl:dostępny
Rezerwuj Warszawa:dostępny
Warszawa - Muślinowa:niedostępny
Wrocław:niedostępny
Rezerwuj Zielona Góra:dostępny
Wino Seresin Chardonnay Reserve 2018
Dostępnośćduże ilości
217,00 zł
162,75 zł
Najniższa cena z ostatnich 30 dni: 217,00 zł
Bydgoszcz:niedostępny
Gdynia:niedostępny
Rezerwuj Katowice:dostępny
Kraków:niedostępny
KRAKÓW – BARAWINO:niedostępny
Poznań:niedostępny
Przemyśl:niedostępny
Rezerwuj Warszawa:dostępny
Rezerwuj Warszawa - Muślinowa:dostępny
Wrocław:niedostępny
Zielona Góra:niedostępny
-25%
Wino Fernand Engel Pinot Noir Tradition d'Alsace AC 2021
Dostępnośćbrak
74,00 zł
Bydgoszcz:niedostępny
Gdynia:niedostępny
Katowice:niedostępny
Kraków:niedostępny
KRAKÓW – BARAWINO:niedostępny
Rezerwuj Poznań:dostępny
Przemyśl:niedostępny
Rezerwuj Warszawa:dostępny
Rezerwuj Warszawa - Muślinowa:dostępny
Wrocław:niedostępny
Zielona Góra:niedostępny

Zestawy

Polecamy zestaw

Noworoczna Szóstka
Dostępnośćduże ilości
303,00 zł
272,00 zł
Najniższa cena z ostatnich 30 dni: 272,00 zł
-10%