Tokaj Szamorodni – co to?

Tokaj to duży, tradycyjnie winiarski region na Węgrzech. Wytwarza się tu różne typy białych win, zarówno słodkie jak i wytrawne. Wśród nich jest znany i ceniony Tokaj Szamorodni. Jego nazwa wywodzi się z języka polskiego od sformułowania „sam się rodzi” (pochodzi z przełomu XVI i XVII wieku, a więc czasów gdy Polska była czołowym importerem win tokajskich).

Lody z tokaj

Nazwa nawiązuje do sposobu wytwarzania. Szamorodni (czyt. samorodni), może być słodki (Édes) lub wytrawny (Száraz), w zależności od zawartości cukru w gronach podczas winobrania. Sekretem jakości jest tu zbiór częściowo botrytyzowanych winogron – porażonych przez szlachetną pleśń (grzyb Botrytis cinerea). Z zebranych owoców usuwa się zielone szypułki, a następnie tłoczy. Po ukończeniu procesu fermentacji wino może być starzone w beczkach i dodatkowo w butelce. Podobny sposób produkcji stosuje się w słynnym, francuskim regionie sauternes.

Deser lodowy wzmocniony

Słodki Tokaj Édes Szamorodni pasuje doskonale do łączenia z deserami. Sam może także stanowić zakończenie posiłku. Ze względu na dość wysoką zawartość cukru nie pije się go dużo, raczej jeden, niewielki kieliszek. W ten sposób stanowi przyjemny akcent, pozostawiając swój bogaty smak. Jeżeli chcemy podać Tokaj Szamorodni do lodów, możemy polać nim przygotowane gałki. Świetnie będą pasować tu lody waniliowe, które tokaj nieco wzmocni. Można także eksperymentować dodając do takiego deseru bakaliów: rodzynek czy orzechów. Podając słodkie wino do słodkiego deseru należy pamiętać, aby nie przesadzić z ilością cukru. Dobry Szamorodni cechuje się równowagą pomiędzy słodyczą i kwasowością, podając go w kieliszku czy polewając nim delikatne, niezbyt słodkie lody powinniśmy uzyskać idealne połączenie.

Jan Czyż